Toegankelijkheid

Taran en de Toverketel (1985)

Taran en de ToverketelDe Amerikaanse schrijver Lloyd Alexander publiceerde tussen 1960 en 1969 een vijfdelige reeks fantasyverhalen onder de titel ‘The Chronicles of Prydain’. Hij baseerde zijn verhalen op de Welhse mythologie, in het bijzonder de ‘Mabinogion’. De eerste twee delen werden door de Walt Disney Studio’s verfilmd als The Black Cauldron, tevens de titel van het tweede deel. Omdat de boekenreeks in het Nederland als ‘De avonturen van Taran’ was uitgebracht werd de Nederlandse titel Taran en de Toverketel. Met een budget van 25 miljoen dollar was het de duurste animatiefilm ooit en waren de verwachtingen hooggespannen.

Taran en de ToverketelNog voordat de film werd uitgebracht besloot Jeffrey Katzenberg, net aangesteld als hoofd van de animatiestudio, enkele scènes te verwijderen omdat hij de film te lang en te eng vond voor jonge kinderen. De makers van de film waren het hier niet mee eens, zij wilden juist een ouder publiek aanspreken door, in vergelijking met eerdere Disneyproducties, een meer volwassen verhaal te vertellen. De film bevat daarom ook geen liedjes. Uiteindelijk werd besloten om 12 minuten uit de film te halen en de première een half jaar uit te stellen zodat enkele scènes die essentieel zijn voor de continuïteit opnieuw geanimeerd konden worden.

Taran en de ToverketelHet verhaal begint als Taran, een jonge varkenshoeder uit Prydanië die ervan droomt ridder te worden, van de tovenaar Dalban de opdracht krijgt het varkentje Hen Wen te verbergen in een huisje diep in het bos. De gevreesde en genadeloze Gehoornde Koning heeft zijn gwythaints, twee vliegende draken, erop uitgestuurd om Hen Wen te vinden. Het varkentje is helderziend en kan laten zien waar de zwarte toverketel zich bevindt. Met de magische krachten van de ketel wil de Gehoornde Koning dode soldaten tot leven wekken zodat hij met een leger van “ondoden” onoverwinnelijk kan worden. In het bos komt Taran het harige en altijd hongerige wezentje Gorgi tegen.

Taran en de ToverketelOp datzelfde moment wordt Hen Wen ontvoerd door een gwythaint. Ondanks waarschuwingen van Gorgi besluit Taran naar het kasteel van de Gehoornde Koning te gaan. Het lukt hem om door een raam naar binnen te glippen en te voorkomen dat Hen Wen onthult waar de toverketel is. In het tumult dat ontstaan is weet het varkentje weg te rennen maar wordt Taran in een kerker gevangen gezet. Hij blijkt niet alleen te zijn, ook prinses Eilonie zit gevangen. Het tweetal weet uit de kerker te ontsnappen en Taran vindt een magische zwaard waarmee een derde gevangene, de minstreel Fliere Flam, wordt bevrijd. Het drietal slaagt erin het kasteel te ontvluchten.

Taran en de ToverketelTerug in het bos voegt Gorgi zich weer bij hen en leren ze een elfenvolk kennen dat onderwater leeft en belooft op Hen Wen te zullen passen zodat de anderen de toverketel kunnen zoeken. Drie heksen blijken de magische ketel in bezit te hebben en willen deze ruilen voor het magische zwaard. Taran stemt toe maar nog voordat hij een poging kan doen de ketel te vernietigen, wat alleen kan als iemand zich vrijwillig aanbiedt om te sterven, worden ze ontdekt door de gwythaints en opnieuw gevangen genomen. Terwijl de Gehoornde Koning de toverketel gebruikt om een dood leger tot leven te wekken besluit Gorgi zich op te offeren en springt in de ketel.

Taran en de ToverketelHet komt uiteindelijk allemaal goed - het is en blijft een Disneyproductie - maar de film zelf had weinig succes bij pers en publiek en zou jarenlang niet te zien zijn. In de loop de jaren ontstond echter meer waardering en heeft de film een cultstatus gekregen, al zijn tot op heden de verwijderde scènes niet teruggeplaatst voor uitgaven op video en dvd. Voor de Nederlandse nasynchronisatie moest dialoogregisseur Arnold Gelderman de Disney-studio’s overtuigen dat de stem van Adele Bloemendaal perfect past bij de wulpse heks Orwen. Voor Kruiperd, het gluiperige hulpje van de Gehoornde Koning, liet hij zich inspireren door Erik Engerd uit De Stratemakeropzeeshow.

Zo kwam hij bij Joost Prinsen terecht. Het moeilijkste bleek de stem van Gorgi waarvoor twintig personen werden gevraagd. De stem van Henk Votel, vooral bekend als het opaatje uit Ti-Ta Tovenaar, bleek het Engelse origineel het beste te benaderen.
 
 

Informatie

Bioscooppremière
24 juli 1985 (USA)
12 december 1985 (Nederland)

Uitgezonden door
SBS6 (7 juli 2013)
Disney XD (10 november 2013)

Creatie
Lloyd Alexander (boekenreeks “The Chronicles of Prydain”)

Originele/alternatieve titel
The Black Cauldron
Disney Classic no. 28

Scenario
Ted Berman
Vance Gerry
Joe Hale
David Jonas
Roy Morita
Richard Rich
Art Stevens
Al Wilson
Peter Young

Coördinatie animatie
Walt Stanchfield

Ontwerp personages
Andreas Deja
Mike Ploog
Phil Nibbelink
Al Wilson
David Jonas

Ontwerp decors
Donald Towns
Brian Sebern
Tia Kratter
John Emerson
Lisa Keene
Andrew Phillipson

Muziek
Elmer Bernstein

Regie
Ted Berman
Richard Rich

Producenten
Joe Hale
Ron Miller

Nederlandse vertaling
Arnold Gelderman
Mart Kikkert

Nederlandse stemmenregie
Arnold Gelderman

Stemmen

Met de stemmen van (originele versie)

  • Taran - Grant Bardsley
  • Princess Eilonwy - Susan Sheridan
  • Fflewddur Fflam - Nigel Hawthorne
  • Gurgi - John Byner
  • The Horned King - John Hurt
  • Dallben - Freddie Jones
  • King Eidilleg - Arthur Malet
  • Doli - John Byner
  • Orddu - Eda Reiss Merin
  • Orwen - Adele Malis-Morey
  • Orgoch - Billie Hayes
  • Creeper - Phil Fondacaro
  • Henchmen - Peter Renaday, Jack Laing, James Almanzar, Phil Fondacaro, Wayne Allwine, Steve Hale, Phil Nibbelink, Tudor Owen, David Frankham
  • Fairfolk - Brandon Call, Gregory Levinson, Lindsay Rich
  • Narrator - John Huston

Met de stemmen van (Nederlandse versie)

  • Taran - Vincent Croiset
  • Prinses Eilonie - Nathalie Wijers
  • Fliere Flam - Luc Lutz
  • Gorgi - Henk Votel
  • De Gehoornde Koning - Coen Flink
  • Dalban - Peter Aryans
  • Koning Eidilleg - Eric van Ingen
  • Doli - Johnny Kraaijkamp sr.
  • Orddu - Tonny Huurdeman
  • Orwen - Adele Bloemendaal
  • Orgooh - Carry Tefsen
  • Kruiperd - Joost Prinsen
  • Soldaten - Coen Flink, Peter Aryans, Arnold Gelderman
  • Verteller - Jules Croiset


Boeken

  

CD

De soundtrack is in 1985 op cd uitgebracht en opnieuw in 2012 met niet eerder uitgebrachte muziek.

CD: Taran En De Toverketel

 

CD: Taran En De Toverketel

Bestel bij Bol.com

DVD

Deze film is in 2003 op dvd uitgebracht met als leeftijdsindicatie AL waarna Kijkwijzer een klacht ontving dat de film niet geschikt was voor alle leeftijden. De klacht werd gegrond verklaard en in 2004 verscheen de dvd met de aanduiding MG6. In 2010 is de film opnieuw op dvd uitgebracht.

DVD: Taran En De Toverketel

 

DVD: Taran En De Toverketel

Bestel bij Bol.com

DVD: Taran En De Toverketel

Bestel bij Bol.com

Gerelateerd tV-sentiment

 


Publicatiedatum: 3 mei 2014
Laatste aanvulling: 3 mei 2014

© Walt Disney Productions/Silver Screen Partners II

SBS6, Jaren 10, Disney XD, Joost Prinsen, Walt Disney, Arnold Gelderman